Менің тарихым немесе хат…
Менің аты-жөнім — Ескожина Туяк Казкеновна. Мен 1965 жылдан бері халыққа білім беру саласында еңбек етіп келемін. Кәсіби еңбек жолымды педагогикалық училищені бітіргеннен кейін бірден бастадым. Кейін ҚазМУ-ды тәмамдап, білім беру саласының түрлі бағыттарында қызмет атқардым: бастауыш сынып мұғалімі, қазақ тілі пәнінің оқытушысы, оқу ісінің меңгерушісі, жоғары оқу орнының оқытушысы, мұғалімдердің біліктілігін арттыру курстарының оқытушысы, Халыққа білім беру министрлігінің бас маманы болдым. Соңғы 20 жыл бойы «Нұр» балалар үйінің жұмысын басқарып келемін. Жалпы алғанда, халыққа білім беру саласына 53 жыл өмірімді арнадым.
1998 жылдың тамыз айында жолдасым екеуміз «Нұр» балалар үйін аштық. Ол кезде мен басшылық қызметтерде жеткілікті тәжірибе жинақтаған едім және жолдасыма оқу орнын ашуды ұсындым. Алматы қаласындағы пәтерімізді сатып, түскен қаражатты жаңа ісімізге салуды шештік. Біз жай ғана мектеп емес, қоғамға пайда әкелетін, белгілі бір әлеуметтік мәселені шешуге үлес қосатын білім беру мекемесін ашқымыз келді. Сол жылдары жетім және ата-ана қамқорлығынсыз қалған балалардың саны күрт өсті. Сондықтан біздің мекемеміз олар үшін «жарық пен үміт сәулесіне» айналсын деп шештік.
Тіркеу кезінде алған алғашқы мәртебеміз — «Нұр» мемлекеттік емес мектеп-интернаты болды. Өз шығынын өзі өтей алуы үшін қайырымдылық қызметін коммерциялық қызметпен ұштастыруды жоспарладық. Алайда ашылғаннан кейін-ақ Талғар әкімдігі, полиция, медициналық мекемелер және кәмелетке толмағандардың мәселелерімен айналысатын басқа да ұйымдардың жолдамаларымен жетім және ата-ана қамқорлығынсыз қалған балалардың легі соншалықты көбейді, сондықтан ақылы негізде балалар қабылдауды уақытша кейінге қалдыруға тура келді. Жолдасым екеуміз жетім балаларды тәрбиелеу болашақта мекемеміздің беделіне оң әсер етіп, оның дамуына қосымша қаражат тартуға мүмкіндік береді деп шештік.
Алғашқы жылы Талғар қаласындағы бұрынғы интернаттың ғимаратына көшіп кірдік. 1960 жылдары салынған бұл ғимарат сол кезде әбден ескіріп, қараусыз қалған болатын. Кәріз, жылу және су жүйелерін қоса алғанда, барлық инженерлік желілер істен шыққан, есіктер мен терезе жақтаулары сынған, көпшілігінде әйнек те жоқ еді. Бөлмелер мен дәліздерде тіпті линолеум болмады. Пәтерімізді сатудан түскен қаражаттың барлығы дерлік алты айдың ішінде ғимаратты, асхананы жөндеуге, коммуналдық қызметтер мен жылу ақысын төлеуге жұмсалды. Жалпы 3 миллион теңге шығындалдық. Ол кезде бұл сома 35 мың АҚШ долларына тең болатын.
Меценаттарды тарту мақсатында қызметімізді бұқаралық ақпарат құралдарында жариялау үшін журналистерге жүгіндік. Жетім балаларға көмектескісі келген көптеген адамдар үн қатты! Солардың арасында «Иманали» ЖШС директоры Қойбағаров Қанат Чабденұлы да болды. Ол бірден бізге тұрақты түрде қолдау көрсетуді ұсынып, қызметкерлерінің жалпы жиналысында біздің мектеп-интернатты қаржыландыру туралы ұсыныс жасады. Ұжым бұл ұсынысты қолдап, «Иманали» ЖШС қызметкерлері жалақыларының бір бөлігін бізге аударып отыра бастады.
Бұл жағдай мекемеміздің мәртебесін «Нұр» мектеп-интернатынан «Нұр» қайырымдылық отбасылық балалар үйі деп өзгертіп, негізгі қызметімізді жетім балаларды тәрбиелеуге бағыттауға себеп болды. Тұрақты қаржыландыруға ие болған соң, біз бар күшімізді жетім балаларды тәрбиелеуге арнай алдық.
Ол кезде ғимаратты Талғар қаласының №2 жалпы білім беретін мектебімен бірге пайдалануға тура келді: біз екінші және үшінші қабатта, ал мектеп бірінші қабатта орналасты. Сол жылы мектеп бастауыш сыныптарды осы ғимаратқа көшіруді шешті. Соның салдарынан барлық инженерлік желілер — жылу, су және кәріз жүйелері — №2 мектепке тиесілі болды, ал біздің оларға қолжетімділігіміз шектеулі еді. Жылытуға қажетті дизель отынын бірге сатып алу жөнінде келісіміміз болғанымен, оның жұмсалуын бақылай алмадық. Сонымен қатар мектеп бізге алдын ала ескертпестен су мен жылуды өшіріп тастайтын. Мұның бәрі мектеп басшылығы мен техникалық қызметкерлерімен тұрақты келіспеушіліктерге әкелді.
Бір жылдан кейін аудандық білім бөлімі әкімдікпен бірлесіп, біздің ғимаратты қараусыз қалған балабақша ғимаратына ауыстыруды ұсынды. Олар мемлекеттік емес мекемелер жалпы білім беретін мектеппен бір ғимаратта орналаспауы керек деген уәж айтты. Ғимараттың құжаттарын рәсімдеуге көмектесуге уәде берді. №2 мектеп басшылығымен туындаған келіспеушіліктерге байланысты ұсынысты қабылдауға мәжбүр болдық. Жөндеуге 3 миллион теңгеден астам қаражат жұмсалған алғашқы ғимаратты ешқандай өтемақысыз қалдырып, қайтадан қараусыз қалған ғимаратқа көшіп, оны жөндеуге кірістік.
Нәтижесінде қайырымды жандардың жанашыр көмегінің арқасында бұл ғимаратты қайта қалпына келтіріп, балаларға жақсы тұрмыстық жағдай жасай алдық. Ғимараттың шатырын ауыстыруға, барлық терезе жақтауларын жаңартуға, жылу мен кәріз жүйелерін қалпына келтіруге, ішкі жөндеу жұмыстарын жүргізуге қыруар қаражат жұмсалды. Монша да салдық. Өткен жылы жылыту жүйесіне газ тартылды. Алайда әкімдіктің ғимарат құжаттарын рәсімдеуге көмектесеміз деген уәдесі орындалмады. Бүгінгі күнге дейін ғимарат Талғар қаласы әкімдігінің балансында тұр, ал біз оны жалға алып отырмыз.
Ғимаратты біздің атымызға рәсімдеу туралы өтінішімізге әкімдік оны аукционға шығарып, сатып алуды ұсынады. Біз ғимаратқа көшіп келген кезде ол қараусыз қалған, баланстық құны небәрі 540 мың теңге болатын. Ал қазір біз жүргізген жөндеуден кейін аукцион үшін бағаланған жағдайда оның құны 20–30 миллион теңгеден асып кетуі мүмкін. Біз коммерциялық емес ұйымбыз, мемлекеттен қаржы алмаймыз, қазіргі кезде тұрақты демеушіміз де жоқ. «Иманали» ЖШС банкротқа ұшырады. Осындай қомақты қаражатты қайдан табамыз?
20 жыл ішінде бізге көптеген адамдар мен ұйымдар шамалары келгенше, шын жүректен көмектесті. Мен олардың барлығына алғысымды білдіремін және басымды иемін. Олардың қолдауынсыз балаларымызды тәрбиелеп, оларға лайықты білім бере алмас едік. Талғар қаласының №49 мектебінің мәліметі бойынша, осы жылдар ішінде біздің үйімізде 640 бала тәрбиеленді. Түлектеріміз жоғары оқу орындары мен колледждерді бітіріп, білім алып жатыр. Олардың арасында әскери қызметкерлер, кәсіпкерлер, банк қызметкерлері, мұғалімдер мен дәрігерлер көп. Мен 45 баламның үйлену тойына куә болғанымды мақтан тұтамын!
Жалпы алғанда, «Нұр» үйінің қалыптасып, өз орнын тапқанын нық айта аламын. Бұған қоғам тарапынан көрсетілген қолдау мен алған марапаттарымыз дәлел. Олардың қатарында:
- Талғар аудандық мәслихатының «Талғар қаласының құрметті азаматы» медалі — 2012 жыл;
- Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқы Ассамблеясының XX сессиясында табыс еткен «Бірлік» алтын медалі — Астана, 2013 жыл;
- «Алтын жүрек» ұлттық сыйлығы, 2013 жылғы 27 қазан, «Жетім балаларға көмек көрсеткені үшін» номинациясы;
- «Мерейлі отбасы» ұлттық байқауының номинанты — Қазақстанның үздік отбасы.
Осы 20 жыл ішінде жасаған барлық ісімізді шын жүрекпен, еліміздің болашағы, оның ішінде біз тәрбиелеп отырған балаларға да байланысты екеніне сеніммен атқардық. Мен балаларымыздың өз алдына өмір сүре алатын, жауапкершілігі мол, Қазақстанның лайықты азаматтары екенін мақтанышпен айта аламын. Жалпы алғанда, олар барлық жағынан өздерін қамтамасыз ете алады. Алайда оларды алаңдататын бір ғана мәселе бар — баспананың жоқтығы.
Біз өз тарапымыздан оларға көмектесуге тырысып келеміз. Әкімдіктен 82 сотық жер телімін алып, екі бес қабатты тұрғын үй салуға арналған эскиздік жобаны әзірледік. Алайда құрылысты жүргізуге қаржымыз жоқ. Сондықтан Сізден тәрбиеленушілерімізге арналған тұрғын үйлер құрылысының жобасын қаржыландыруға көмектесуіңізді сұраймыз.
Жолдасым екеуміздің де жасымыз 70-тен асты. Біз бақытты, кейде қиындықтарға толы өмір сүрдік, өзімізді қоғамға іс жүзінде толықтай арнадық. Осы жылдар ішінде мемлекеттен ештеңе сұраған емеспін, тек өзіме, пікірлес жандарға және отбасыма сендім. Алайда уақыт өз дегенін алады. Біз де қартайдық, енді демалыс туралы ойлайтын кез келді. Жолдасым екеуміз істі балаларымызға тапсырып, қалған өмірімізді тыныш жағдайда өткізгіміз келеді.
Сондықтан Сізге бізге пәтер бөліп, маған лайықты зейнетақы тағайындауыңызды сұрап өтініш білдіремін. Меніңше, мен бұған лайық еңбек еттім. Түсіністікпен қарайсыз деп үміттенемін.
Ұлы мереке — Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігінің 25 жылдығы қарсаңында Сізді осы айтулы мерекемен құттықтай отырып, еліміз үшін атқарып жатқан еңбегіңізге шын жүректен алғысымды білдіремін. Қазақстанымыздың гүлденген мемлекетке айналатынына кәміл сенемін.
Құрметпен,
Ескожина Туяк Казкеновна